नवी दिल्ली:
भारत एक खोज: दिग्गज चित्रपट निर्माते श्याम बेनेगल आता आपल्यात नाहीत. दिग्गज चित्रपट निर्मात्याने २३ डिसेंबर रोजी अखेरचा श्वास घेतला आणि जगाचा निरोप घेतला. मागे राहिले ते त्यांचे कार्य, जे भारतीय चित्रपटसृष्टीत कायम स्मरणात राहील. श्याम बेनेगल हे एक अनुभवी चित्रपट निर्माते होते, ज्यांनी टीव्हीमध्येही काम करून आपली चमकदार कामगिरी सिद्ध केली. श्याम बेनेगल त्यांच्या टीव्ही शोसाठी खूप प्रसिद्ध आहेत, जे विसरणे कठीण आहे. हा शो देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया या पुस्तकावर आधारित होता, जो आजही लोकांमध्ये लोकप्रिय आहे.
ती कोणती सीरियल आहे?
श्याम बेनेगल यांनी भारत एक खोज या मालिकेत रामायण, महाभारत, चाणक्य, मुघल साम्राज्य आणि स्वातंत्र्याचा लढा या कथांसह भारताचा पाच हजार वर्षांचा इतिहास अतिशय काळजीपूर्वक जतन केला आहे. 53 भागांची ही मालिका आजही लोकांना पाहायला आवडते. या शोसाठी श्याम बेनेगल यांनी बजेट आणि स्क्रिप्ट लक्षात घेऊन कलाकारांना वेगवेगळ्या भूमिका दिल्या.
एका अभिनेत्याने अनेक भूमिका केल्या
या शोमध्ये ओमपुरींनी कधी दुर्योधनाची, कधी सम्राट अशोकाची तर कधी औरंगजेबाची भूमिका साकारली होती. तर अभिनेते सलीम घोष यांनी राम ते कृष्ण आणि टिपू सुलतान यांच्या भूमिका केल्या आहेत. उल्लेखनीय आहे की भारत एक खोज हा शो इतका लोकप्रिय होता की तो दूरदर्शनवर अनेक वेळा रिपीट झाला होता. त्याची डीव्हीडीही बाजारात चांगली विकली गेली.
10 हजार पुस्तके आणि 15 इतिहासकार
भारत एक खोज टीममध्ये 15 इतिहासकारांनी काम केले होते हे उल्लेखनीय. हे सर्व इतिहासकार दिग्दर्शक श्याम बेंगेल यांना मदत करायचे, जेणेकरून ऐतिहासिक तथ्यांमध्ये विसंगती राहू नये. नेहरूंनी त्यांच्या पुस्तकात भारताचा ५ हजार वर्षांचा इतिहास समाविष्ट केला होता. अशा परिस्थितीत तो पडद्यावर आणणे कोणत्याही परिस्थितीत सोपे नव्हते. हा शो करण्यासाठी त्यांच्याकडे 40 तज्ञ आणि 10 हजार पुस्तकांची प्री-प्रॉडक्शन टीम होती. तर, भारत एक खोजचा पहिला भाग 14 नोव्हेंबर 1988 रोजी जवाहरलाल नेहरूंच्या वाढदिवसानिमित्त प्रसारित झाला.
