H5N1 व्हायरस: बर्ड फ्लू (एव्हियन इन्फ्लूएंझा)… आता फक्त पक्ष्यांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर त्याचा संसर्ग मानव आणि प्राण्यांनाही होऊ लागला आहे. यामुळे जगभरात दि बर्ड फ्लू व्हायरस धोका पुन्हा एकदा वाढला आहे. अलीकडेच अमेरिकेत बर्ड फ्लूमुळे २० मांजरींचा मृत्यू झाला. रिपोर्ट्सनुसार, हा विषाणू पक्ष्यांकडून प्राण्यांमध्ये पसरत आहे.
याशिवाय अमेरिकेतील एका व्यक्तीलाही बर्ड फ्लूची लागण झाली होती. त्या व्यक्तीच्या रक्ताच्या नमुन्याची तपासणी केल्यानंतर बर्ड फ्लूच्या विषाणूमध्ये उत्परिवर्तन (जीन बदल) झाल्याचे आढळून आले. व्हायरसचे हे नवीन स्वरूप चिंतेचे कारण असू शकते, कारण त्याच्या संसर्गाच्या पद्धतीत बदल होऊ शकतो.
संसर्ग अधिक गंभीर होऊ शकतो
एएफपीच्या वृत्तानुसार, अनुवांशिक विश्लेषणात बर्ड फ्लू (H5N1) विषाणूमध्ये काही अनुवांशिक बदल आढळून आले आहेत. हे बदल रुग्णाच्या घशात आढळलेल्या विषाणूच्या थोड्या टक्केवारीत होते. तज्ञांचा असा विश्वास आहे की या बदलांमुळे विषाणूची मानवाच्या वरच्या श्वसनमार्गामध्ये असलेल्या सेल रिसेप्टर्सला बांधण्याची क्षमता वाढू शकते, ज्यामुळे संसर्ग अधिक गंभीर होऊ शकतो.
इन्फ्लूएंझा विषाणू हा सध्या अत्यंत चिंतेचा विषय आहे आणि २०२५ मध्ये तो एक गंभीर समस्या बनू शकतो. इन्फ्लूएंझा A चा उपप्रकार H5N1 आहे, ज्याला कधीकधी “बर्ड फ्लू” म्हणतात. हा विषाणू जंगली आणि पाळीव पक्ष्यांमध्ये (जसे की कोंबडी) मोठ्या प्रमाणावर पसरतो. अलीकडे, हा विषाणू अमेरिकेच्या अनेक राज्यांमध्ये दुभत्या गुरांना संक्रमित करत आहे आणि मंगोलियातील घोड्यांमध्ये देखील आढळला आहे.
जेव्हा पक्ष्यांमध्ये इन्फ्लूएंझाची प्रकरणे वाढू लागतात, तेव्हा नेहमीच चिंता असते की ते मानवांपर्यंत पोहोचू शकते. खरं तर, बर्ड फ्लू माणसांनाही संक्रमित करू शकतो. या वर्षी, अमेरिकेत 61 प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत, त्यापैकी बहुतेक कृषी कर्मचारी संक्रमित गुरांच्या संपर्कात आल्याने आणि कच्चे दूध पिणारे लोक आहेत.
अमेरिकेत गेल्या दोन वर्षांत नोंदवलेल्या केवळ दोन प्रकरणांच्या तुलनेत ही मोठी वाढ आहे. बर्ड फ्लूची लागण होण्याच्या घटनांमध्ये मृत्यूचे प्रमाण 30 टक्के आहे. अशा स्थितीत सार्वजनिक आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या प्राधान्यक्रमाच्या यादीत बर्ड फ्लू हा आजार अव्वल आहे.
सीडीसीच्या अहवालात मोठा खुलासा
यूएस सेंटर फॉर डिसीज कंट्रोल (CDC) च्या अहवालानुसार, या महामारीचा मानवी प्रभाव दिवसेंदिवस गंभीर होत आहे. कॅलिफोर्नियामध्ये 36 पुष्टी झालेली प्रकरणे आहेत, देशाच्या एकूण 65 पैकी निम्म्याहून अधिक, जरी वास्तविक संख्या जास्त आहे कारण अलीकडील स्थानिकरित्या पुष्टी केलेली प्रकरणे अद्याप फेडरल डेटामध्ये समाविष्ट केलेली नाहीत.
वॉशिंग्टनच्या वाइल्ड फेलिड ॲडव्होकेसी सेंटरने सोशल मीडिया पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, जीनोम सिक्वेन्सिंगवरून असे दिसून आले आहे की पाळीव प्राण्यांच्या अन्नामध्ये आढळणारा बर्ड फ्लूचा विषाणू मांजरींमध्ये आढळणाऱ्या विषाणूशी पूर्णपणे जुळतो. याव्यतिरिक्त, वॉशिंग्टन राज्यातील एका अभयारण्यात बर्ड फ्लूमुळे 20 मोठ्या मांजरींचा नुकताच मृत्यू झाला. या घटनांमुळे प्राण्यांमध्ये बर्ड फ्लूचा प्रसार आणि त्याचे गंभीर परिणाम याविषयी वाढत्या चिंता दिसून येतात.
